زيادى از بيت المال در دست آنان بود ، از اين فرصت استفاده كرده ، از پرداخت آن به امام رضا ( ع ) به‌عنوان جانشين مشروع امام كاظم ( ع ) امتناع ورزيدند . « 1 » از معروف‌ترين آنها مىتوان به على بن ابى حمزهء بطائنى وكيل امام كاظم ( ع ) در كوفه ، عثمان بن عيسى وكيل امام در مصر و زياد بن مروان قندى اشاره كرد . « 2 » احتمالا بعضى از شيعيان به اين افراد اعتماد كرده ، باعث گسترش اين فرقه شدند و عده‌اى را به ترديد انداخته و مصداق « اذا فسد العالم فسد العالم » گرديدند . علت مهم ديگر پيدايش واقفه را مىتوان در تفسير نادرست بعضى از روايات جست‌وجو كرد ، كه شيخ صدوق ( م 381 ه . ق ) و شيخ مفيد ( م 413 ه . ق ) به اين تفاسير اشاره كرده‌اند . « 3 » شايد فهم غلط آنان به اين دليل بود كه به خاطر فضاى باز سياسى به وجود آمده ، امام صادق ( ع ) بيشتر از ديگر ائمه توانست به مسائل مربوط به غيبت و قيام قائم بپردازد و آنها را تبيين كند . « 4 » بعضى روايات منقول از امام صادق ( ع ) دربارهء امام كاظم ( ع ) باعث گرديد كه حسن بن حسن از امام بپرسد كه آيا شما قائم هستيد ، امام كاظم ( ع ) در جواب فرمودند : تمام ائمه در زمان خود قائم به امر امامت هستند تا اين امامت را به بعدى بسپارند و جانشين من فرزندم على است « 5 » و اين‌گونه امام كاظم قائم بودن خود را ردّ نمود . واقفيان براى تقويت جبههء خود به جعل احاديث دست زده « 6 » و حتى به يونس بن عبد الرحمان و صفوان بن يحيى كه از صحابهء بزرگ امام كاظم و طرفدار جدّى امامت امام رضا ( ع ) بودند ، پيشنهاد كردند كه در قبال رها كردن امام رضا ( ع ) و عدم انتقاد از واقفيه ، اموال بسيارى دريافت نمايند . « 7 »

--> ( 1 ) . شيخ صدوق ، علل الشرايع ، ج 1 ، ص 276 ؛ شيخ طوسى ، الغيبة ، ص 42 ، 43 و 213 ؛ همو ، اختيار معرفة الرجال ، ص 405 - 493 . ( 2 ) . دربارهء اين افراد بنگريد : معجم رجال الحديث ، ج 7 ، ص 315 - 320 و ج 11 ، ص 117 - 125 و 214 - 231 ؛ تسترى ، قاموس الرجال ، ج 4 ، ص 513 - 519 و ج 7 ، ص 268 - 277 و 162 - 169 . ( 3 ) . الفصول المختارة ، ص 313 و 314 ؛ شيخ صدوق ، عيون اخبار الرضا ( ع ) ، ج 2 ، ص 97 - 99 . ( 4 ) . دربارهء كثرت روايات امام صادق در باب قيام قائم بنگريد : معجم احاديث الامام المهدى ، ج 3 ، ص 347 - 506 و ج 4 ، ص 5 - 129 . ( 5 ) . شيخ طوسى ، الغيبة ، ص 27 و 28 . ( 6 ) . ر . ك : فرق الشيعة ، ص 67 و آن را با الزينة ، ص 233 ، ترجمه على آقا نورى مقايسه نماييد . ( 7 ) . رجال نجاشى ، ص 197 و 198 ، 446 - 448 .